Bajki terapeutyczne o emocjach dla przedszkolaków

Jak działa bajka terapeutyczna

Dzieci w wieku przedszkolnym mają trudność z nazywaniem własnych emocji. Powiedzenie „jestem zły, bo kolega zabrał mi klocki” wymaga rozumienia, co się dzieje w środku. Bajka daje im bohatera, który przechodzi to samo, więc można o tym rozmawiać z dystansu.

Bohater zwykle ma problem podobny do dziecięcego, szuka rozwiązania i znajduje je z pomocą kogoś bliskiego. Dziecko, słuchając, identyfikuje się z bohaterem i uczy się, że emocje można przeżyć i uporządkować.

Jakie emocje warto omawiać

Najczęściej wracają cztery emocje.

• złość, czyli co robić, gdy coś nas denerwuje
• smutek, na przykład po rozstaniu z rodzicem
• strach, w tym lęk przed nowym miejscem
• radość i duma, czyli jak się nimi dzielić

Jak wybrać bajkę

Dobierz bajkę do sytuacji, która faktycznie dzieje się w grupie. Jeśli dzieci mają trudność z rozstaniem z rodzicami, wybierz bajkę o pierwszym dniu w przedszkolu. Jeśli często kłócą się o zabawki, wybierz opowieść o dzieleniu się.

Zwróć uwagę na długość. Dla trzylatków wystarczą trzy do pięciu minut, starsze dzieci wysłuchają bajki dłuższej. Bohater powinien być prosty i kojarzyć się dzieciom ze znanym światem, na przykład zwierzę z lasu albo dziecko z sąsiedztwa.

Jak prowadzić rozmowę po bajce

Po bajce zadaj kilka pytań otwartych: co czuł bohater, kto mu pomógł, co ty byś zrobił. Nie oceniaj odpowiedzi i nie poprawiaj. Czasem dziecko milczy, a wraca do tematu następnego dnia, i to jest w porządku.

Jeśli któreś dziecko reaguje bardzo silnie, porozmawiaj z nim po zajęciach i skonsultuj się z pedagogiem lub psychologiem placówki. Bajka nie zastępuje pracy specjalisty.

Powtarzanie i rytuał

Bajkę warto czytać więcej niż raz. Dzieci lubią powtarzalność, a przy drugim czytaniu zaczynają same przewidywać, co się stanie, i proponować własne rozwiązania. Dobrze działa też rytuał, na przykład czytanie na dywanie po południowej drzemce.

Kiedy sięgnąć po bajkę

Bajkę warto czytać w momentach, gdy w grupie pojawia się powtarzalna trudność, a nie dopiero wtedy, gdy emocje sięgną zenitu. Spokojne popołudnie, kiedy dzieci są wyciszone, daje lepsze efekty niż próba rozmowy w środku konfliktu. Dobrze też wracać do bohatera w kolejnych tygodniach, na przykład pytając, co zrobiłaby bohaterka na miejscu dziecka, które właśnie się zezłościło. Dzieci szybko zaczynają same przywoływać bohatera w codziennych sytuacjach.

Przykładowa struktura bajki

Bajka terapeutyczna ma prostą budowę. Na początku poznajemy bohatera i jego świat. Potem pojawia się problem, na przykład wielka złość po tym, jak ktoś zburzył budowlę z klocków. Bohater próbuje rozwiązać go po swojemu i nie wychodzi. Dopiero pomoc kogoś bliskiego lub nowy pomysł pozwala mu znaleźć wyjście.

Na końcu bohater czuje ulgę i wie, co zrobić następnym razem. Ważne, żeby bajka nie moralizowała. Dziecko samo wyciąga wnioski, gdy widzi, że bohater sobie poradził.

Zabawy po bajce

Po czytaniu można zaproponować krótką aktywność utrwalającą. Dzieci mogą pokazać mimiką emocję bohatera, narysować, co pomogło, albo zagrać krótką scenkę. Dla młodszych grup wystarczy rozmowa z pluszakiem, który „też się tak czuł”.

Aktywność nie powinna oceniać dzieci. Chodzi o to, by miały przestrzeń na pokazanie, co czują, bez poczucia, że robią coś dobrze albo źle.

Gotowa bajka pod Twoją grupę

W Bajkowej opisujesz sytuację w grupie, wybierasz wiek dzieci i długość czytania, a bajka powstaje wraz z pytaniami do rozmowy. Możesz ją edytować, zmienić imię bohatera i zapisać w bibliotece.

Pytania i odpowiedzi

Zobacz także